Tips en tricks

Recente blogs

17 mrt 2017
Als Katrien De Ruysscher ergens in gelooft, bijt ze zich er...
9 mrt 2017
,
8 maart is internationale vrouwendag. Naar aanleiding...
7 mrt 2017
Eén keer per jaar zijn de camera's gedurende drie dagen...
23 feb 2017
Een voorbeeld van gastvrijheid in de regio Turnhoutse...
20 feb 2017
Sint-Jozef Brugge over gastvrijheid Sint-Jozef Brugge wil...

Je wil iets doen om asielzoekers en vluchtelingen warm te onthalen en hen te helpen hun weg te vinden in Vlaanderen en Brussel? Hoe pak je het aan? Wat kan jij doen? Hoe begin je eraan? En met wie? Op basis van de ervaringen van gastvrije initiatieven uit het verleden, lijstten we een aantal tips op. Heb je zelf nog ideeën of tips, laat het ons zeker weten.

1. Informeer je en doe inspiratie op

Bekijk wat je allemaal zou kunnen doen voor asielzoekers en vluchtelingen, laat je inspireren door bestaande gastvrije initiatieven of ga op zoek naar initiatieven in jouw buurt of gemeente. Er zijn heel wat groepen, verenigingen en organisaties die zich actief inzetten om asielzoekers en vluchtelingen warm te onthalen. Bij hen kan je informeren of en hoe jij je steentje kan bijdragen. Is er een bestaande activiteit waar jij je schouders mee kan onder zetten? Zoekt het lokaal opvanginitiatief in jouw buurt nog vrijwilligers? Kan jij helpen door iets nieuws op te starten of uit te werken? Waar zijn er lacunes?

Tip: Er zijn verschillende Facebookgroepen, Facebookpagina’s en websites die mensen online samenbrengen en waar informatie wordt uitgewisseld, activiteiten worden aangekondigd en vragen gesteld kunnen worden met betrekking tot (het onthaal van) vluchtelingen. Bijvoorbeeld: Community support for refugees in Antwerp, Community support for refugees in Belgium, Limburg Gastvrij, Bredene met een hart voor vluchtelingen, een hart voor vluchtelingen Gent, Solidair Gent. Neem er zeker eens een kijkje!

2. Sta even stil bij wat je wil bereiken en hoe je dat kan aanpakken

Je kan op heel uiteenlopende manieren gastvrij zijn of gastvrijheid bevorderen. Vaak neem je al gastvrije initiatieven of kan je relatief gemakkelijk gastvrij(er) zijn. Sta dus even stil bij wat er al gebeurt en wat je nog (meer) kan doen. Vertrek vanuit de situatie in jouw buurt, gemeente, vereniging, bedrijf, school of cultuurhuis en stel jezelf de vraag wat jij of jouw organisatie kan betekenen op vlak van gastvrijheid. Wat kan er anders of beter om bij te dragen tot een gastvrije gemeente? Waar wil je je op richten? Wil je activiteiten opzetten voor en met vluchtelingen (vb. onthaalklassen op je school, spelnamiddagen in het onthaalcentrum met de jeugdbeweging of samen cultuur opsnuiven met vluchtelingen), wil je je organisatie gastvrijer maken (vb. wat kan er veranderen opdat vluchtelingen zich aangesproken voelen door de werking van jouw vereniging), wil je je als burger inzetten (vb. als buddy een vluchtelingenfamilie wegwijs maken in jouw buurt, gastgezin worden of spullen verzamelen) of wil je net proberen om gastvrijheid hoger op de politieke agenda te krijgen? Vraag je dus af wat je aanspreekt, wat je gedaan kan en wil krijgen en hoe je je dan als groep/initiatief kan organiseren.

3. Zorg mee voor kleine successen

Vluchtelingen en asielzoekers komen in een volledig nieuwe omgeving terecht. Hun leven ziet er ineens helemaal anders uit en ze worden met veel onzekerheden en uitdagingen geconfronteerd. Als school, jeugdwerkorganisatie, buurt, gezin of bedrijf heb je misschien geen invloed op de volledige situatie waarin zij zich bevinden, maar je kan je wel richten op delen ervan (vb. taal leren, vrije tijd, werk zoeken, netwerk uitbreiden, weg helpen zoeken in gezondheidszorg). Zo kun je samen kleine maar belangrijke successen boeken. Iedereen kan immers meewerken aan een gastvrije gemeente!

4. Samen sterk: zoek partners en medestanders

Het kan interessant zijn om contact te nemen met vluchtelingenorganisaties, lokale opvanginitiatieven of collectieve opvangcentra in de regio. Toets je ambities bij hen af en/of informeer of zij nog ergens hulp bij kunnen gebruiken. Stel je ook de vraag of je kan samenwerken met andere vrijwilligers, groepen of instanties/organisaties in jouw buurt. Ook organisaties die niet (uitsluitend) met of voor vluchtelingen werken, kunnen interessante partners zijn. Denk aan buurtwerkingen, armoedeorganisaties, vrouwenwerkingen, jeugdwerkorganisaties, scholen. Het kan ook zinvol zijn om lokale overheden te betrekken.Vaak is het OCMW en/of de dienst welzijn actief rond de thematiek maar ook andere diensten zetten mee hun schouders onder activiteiten voor en/of met vluchtelingen (vb. cultuur, erfgoed, jeugd, de bib, onderwijs). Door partnerschappen aan te gaan, help je het draagvlak voor vluchtelingen en asielzoekers te vergroten en kan je medestanders vinden die nu of later samen activiteiten willen opzetten.

5. Hou rekening met de mogelijkheden en verwachtingen van vrijwilligers

Heel wat gastvrije initiatieven doen beroep op vrijwilligers of steunen volledig op vrijwilligers. Het is echter niet altijd evident om vrijwilligers te vinden en ze ook gemotiveerd te houden. Heel wat aspecten spelen daarbij een rol: vrijwilligers hebben vaak verschillende verplichtingen en engagementen, er zijn zeer veel organisaties op zoek naar vrijwilligers (groter aanbod), vrijwilligers willen een flexibel en gevarieerd takenpakket. Het kan helpen om de verschillende taken en noden van jouw initiatief in kaart te brengen en ze te koppelen aan vrijwilligersprofielen of kortdurende engagementen. Wat zijn de taken die nu al worden uitgevoerd en waar zijn er lacunes? Voor welke taken zou je vrijwilligers kunnen gebruiken? Welke profielen zoek je dan? Hoeveel tijdsinvestering veronderstellen deze taken? Er zijn natuurlijk ook heel wat mensen die ‘iets’ willen doen en die je kan aanspreken. Richt je niet enkel tot de ‘usual suspects’ en formuleer een duidelijk afgebakende en realistische vraag. Is je buurman bijvoorbeeld een keukenprins? Misschien wil hij wel meedoen met een kookactiviteit? Is jouw collega een geboren entertainer? Kan hij dan mee een groepsactiviteit begeleiden? Je kan zeker ook vluchtelingen vragen om zich mee in te zetten als vrijwilliger.

“Onze groentetuin wordt gerund door vrijwilligers – zowel nieuwkomers als lokale bevolking. Zij staan samen in voor het onderhoud van de groentetuin, bepalen wat er geteeld wordt en verdelen de taken. De tuin brengt mensen samen en geeft iedereen de kans iets te doen waar hij of zij goed in is.”

Philip Hardeman; Gastvrij burgerinitiatief

6. Zorg voor ontmoeting en uitwisseling

Asielzoekers en vluchtelingen proberen in België een nieuw leven op te bouwen. Ervoor zorgen dat ze zich welkom en gewaardeerd voelen, kan daarbij zeker helpen. Het kan veel betekenen om hen voor te stellen aan nieuwe mensen en zo te helpen hun netwerk uit te bouwen, samen activiteiten te ondernemen, mee te brainstormen, anderen te helpen, kleine succesjes te boeken, enzovoort. Laat ze, met andere woorden, weten dat ze meer dan welkom zijn in jouw buurt, vereniging, school, bedrijf, organisatie en zet de deur ook open voor ontmoeting en uitwisseling. Dat levert interessante ontmoetingen op, voor hen en voor jou.

7. Vluchtelingen geven mee richting

Probeer vluchtelingen zo veel mogelijk te betrekken bij de uitwerking van je initiatief. Vertel hen over je idee en vraag waar zij vooral nood aan hebben, hoe zij naar jouw plannen kijken, wat ze eventueel anders zouden doen. Wat zouden zij een interessante of leuke actie vinden? Door hen niet alleen bij de uitvoering, maar ook de uitwerking van je initiatief te betrekken, spreek je hen ook aan als evenwaardige partners van wie je iets kunt leren. Je geeft hen het signaal dat hun inzicht, kennis, talenten en vaardigheden betekenisvol zijn. Hierdoor sluit je initiatief ook meer aan bij de reële behoeften van de vluchtelingen.

8. Communiceer

Wat je ook doet als gastvrij initiatief, zorg ervoor dat iedereen in je organisatie, vereniging, bedrijf, school, gemeente, erfgoed cel, sportclub, buurt enz. weet wat je doet en wie er betrokken is. Communiceer op een duidelijke en transparante manier over je initiatief en de activiteiten die je opzet en zorg dat er een aanspreekpunt is waar men terecht kan met vragen of om meer informatie te krijgen. Regelmatig een berichtje verspreiden over wat er allemaal gebeurd is of staat te gebeuren, kan ook helpen om meer steun te krijgen en medestanders te vinden.

9. Praktische tools

Wil je aan de slag rond het thema vluchtelingen? Wil je van start gaan met een gastvrij initiatief? Of wil je inspiratie opdoen om de bestaande werking uit te breiden? We lijsten graag een aantal praktische tools op die je kunnen helpen: